Đền Ghênh thuộc thôn Ngọc Quỳnh, Văn Lâm, Hưng Yên. Ngôi đền được xây dựng từ năm 1115 và trở thành nơi lưu trữ những dấu ấn lịch sử của Hoàng Thái Hậu Nguyên Phi Ỷ Lan - bậc mẫu nghi thiên hạ, người phụ nữ tài đức vẹn toàn được người dân tôn sùng vì suốt đời lo cho dân cho nước.
Hưng Yên không chỉ là điểm đến thu hút du khách bởi những cánh đồng thẳng tắp, những làng nghề độc đáo mà còn hấp dẫn bởi những không gian thanh tịnh mang đến cảm giác an yên như đền Ghênh. Hãy cùng BDATrip Về thăm đền Ghênh Hưng Yên - Ngôi đền linh thiêng thờ Hoàng Thái Hậu Nguyên Phi Ỷ Lan để cảm nhận được hết vẻ đẹp, sự linh thiêng của ngôi đền này nhé.
Đền Ghênh thuộc thôn Ngọc Quỳnh, Văn Lâm, Hưng Yên. Ngôi đền được xây dựng từ năm 1115 và trở thành nơi lưu trữ những dấu ấn lịch sử của Hoàng Thái Hậu Nguyên Phi Ỷ Lan - bậc mẫu nghi thiên hạ, người phụ nữ tài đức vẹn toàn được người dân tôn sùng vì suốt đời lo cho dân cho nước.
Với những ý nghĩa to lớn về lịch sử, ngày 02/02/1993, đền Ghênh được công nhận là di tích lịch sử văn hóa Quốc Gia.
Hoàng Thái Hậu Nguyên Phi Ỷ Lan có tên là Lê Thị Khiết. Bà là một người con gái thông minh, xinh đẹp và là người phụ nữ duy nhất ở nước ta hai lần nhiếp chính thay vua trị vì đất nước. Vào năm vua Lý Thánh Tông bận chinh chiến nơi biên cương, bà cùng các quan đại thần đã bàn bạc và đưa ra những quyết sách để khắc phục nạn đói đang hoành hành. Bên cạnh đó, bà còn đưa ra một số chính sách thúc đẩy sản xuất, nghiêm trị quan lại tham ô, phản loạn.
Năm 1072, khi Thái tử lên ngôi tuổi còn nhỏ, bà cùng thái úy Lý Thường Kiệt đã giúp triều đình giữ vững kỷ cương, đánh tan quân Tống xâm lược. Chính Hoàng Thái Hậu đã có công đưa hình thức ca múa dân gian vào cung đình. Đặc biệt, bà khuyến khích người dân phát triển nông nghiệp, các làng nghề thủ công, đắp đê chống lụt, làm thủy lợi, cấm giết trâu bò cày. Bà đặc biệt quan tâm đến tầng lớp dân nghèo, lấy ngân sách của triều đình để chuộc những cô gái nhà lành phải bán mình để trả nợ và tìm chồng cho họ.
Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan qua đời vào ngày 25/07/1117, thọ 73 tuổi. Sau khi mất, bà được rước về Kinh đô hỏa táng. Tro cốt được đưa về quê hương ở phủ Thiên Đức. Để ghi nhớ công đức của bà, người dân làng Văn Lâm đã tổ chức lễ vào đúng ngày sinh và ngày mất của bà.
Vào cuối thế kỷ 20, dưới sự dẫn đường của phong trào Cần Vương, cả dân tộc ta bước vào thời kỳ chống lại ách đô hộ của Pháp. Vào thời điểm đó, người dân Hưng Yên sôi sục khí thế và bùng lên cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy do Nguyễn Thiện Thuật dẫn đầu. Để dập tắt phong trào nổi dậy của nhân dân Việt Nam, thực dân Pháp đã truy lùng tất cả các thôn xóm, làng mạc vì vậy mà đền Ghênh bị phá hủy nhiều phần. Tuy nhiên, người dân địa phương vẫn tới đây để cúng bái và hoạt động phong trào Cần Vương của các chiến sĩ cộng sản, những người yêu nước.
Theo sử sách ghi chép lại và qua lời kể của những người cao tuổi thôn Ngọc Quỳnh, đền Ghênh từng là nơi tập trung của nghĩa quân Bãi Sậy. Ngoài ra, nơi đây còn là điểm tụ họp của đội tự vệ các xã tiến hành giành chính quyền, tổ chức mít tinh năm 1945. Tuy nhiên vào thời kỳ 1947 - 1954, đền Ghênh bị phá hủy gần như toàn bộ bởi quân Pháp. May mắn là tượng Hoàng Thái Hậu cùng một số cổ vật đã được người dân chuyển tới gửi tại đền Chùa Dương Xá.
Tuy ngôi đền đã bị phá hủy, nhưng đối với người dân làng Văn Lâm, Hoàng Thái Hậu Nguyên Phi Ỷ Lan vẫn luôn là bậc mẫu nghi đáng kính. Vì thế mà đến năm 1989, người dân địa phương đã góp sức dựng lại đền Ghênh trên chính mảnh đất cũ và rước tượng của bà ở chùa Dương Xá về để nhân dân thắp hương tưởng niệm. Năm 1999, ngôi đền được xây dựng lại với quy mô như hiện nay.
Hiện nay, đền Ghênh Hưng Yên đang lưu trữ các di vật quý như: pho tượng Hoàng Thái Hậu, kính thiên đài, Thạch Sàng, lọ lộc bình cổ, bia đá ghi chép lại các năm trùng tu đền. Ngoài ra các di vật từ thời nhà Lý như: chân tảng đá kê cột, tượng chim uyên ương, các dấu tích Thần đạo, cổng Sủi,… được phát hiện. Vì thế mà có thể nói đền Ghênh được xây từ thời nhà Lý.
Từ công lao và trí tuệ của Nguyên Phi Ỷ Lan đối với nhân dân, bà chính là niềm tự hào của dân tộc trong mọi thời đại.
Đền Ghềnh Hưng Yên được xây dựng theo lối kiến trúc chia làm 3 phần chính gồm: chính tiền tế, bái đường và hậu cung. Từ xa, du khách có thể nhìn thấy cổng tam quan được xây theo lối kiến trúc cổ. Vào tới sân đền, du khách sẽ bắt gặp một phiến đá lớn dùng làm nơi đặt đồ lễ.
Các tòa của đền Ghênh đều có chín bậc lên xuống bằng đá hoa cương. Ở hai bên đường có hai phỗng đá quỳ đang khoanh tay, thể hiện cho sự quy hàng của vua Chiêm Thành. Tiền tế là nơi để tế lễ, biểu diễn văn nghệ khi các lễ hội diễn ra. Trong bái đường được treo những câu đối, những bức hoành phi. Hai bên tiền tế được xây thêm hai dãy nhà đón tiếp du khách đến dâng hương.
Trong hậu cung của đền Ghênh có bức đại tự “Mẫu nghi thiên hạ” và hai hàng câu đối nói về ơn đức của Hoàng Thái Hậu. Tượng của bà được đặt trong long kiệu sơn son thiếp vàng, bên cạnh có 6 vị nữ hầu cùng nhiều đồ thờ tâm linh bằng gỗ và gốm sứ.
Đền thờ Hoàng Thái Hậu Nguyên Phi Ỷ Lan được người dân và du khách miêu tả giống như một khung cảnh dân dã, bình dị. Phía sau đền có một giếng nước rất trong, quanh năm chẳng bao giờ cạn nước được người dân địa phương gọi là mắt rồng. Quanh giếng có hai cây đa cổ thụ lơn nhất vùng. Bên phải đền có một cái ao to, chính giữa hồ nức là nhà thờ Tam tòa Thánh Mẫu, điện Mẫu, công đồng và hội đồng các quan.
Lễ hội đền Ghênh thường được tổ chức trong 3 ngày vào tháng 3 âm lịch hàng năm. Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội có rất nhiều các hoạt động hấp dẫn như: dâng hương tưởng nhớ Hoàng Thái Hậu, hát quan họ, thi cờ tướng, đánh cầu lông, bóng chuyền cùng những trò chơi dân gian khác.
Trải qua những thăng trầm của lịch sử, của thời gian, đền Ghênh Hưng Yên nhiều lần bị tàn phá và được trùng tu. Tuy nhiên những giá trị lịch sử mà địa danh này mang lại vẫn luôn nguyên vẹn như thuở ban đầu.
Những thông tin mà BDATrip vừa chia sẻ trên đây góp phần giúp du khách hiểu thêm về đền Ghênh Hưng Yên cũng như những công ơn to lớn của Hoàng Thái Hậu Nguyên Phi Ỷ Lan đồi với dân tộc. Nhớ ghé thăm và dâng hương tưởng nhớ đến Hoàng Thái Hậu khi du lịch Hưng Yên nhé. Đừng quên BDATrip có khá nhiều tour du lịch Hưng Yên cực hấp dẫn cho bạn. Với dịch vụ chuyên nghiệp, đội ngũ nhân viên tận tâm, chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn đặt xe, vé máy bay thuận tiện và giá tốt nhất, hỗ trợ xin cấp Vietnam visa cho khách nước ngoài và tìm những khách sạn chất lượng tốt nhất.
Các lễ hội tại Hưng Yên đều rất đa dạng và đặc sắc, mỗi lễ hội lại mang một ý nghĩa khác nhau nhưng đều có đặc điểm chung là khơi lên nét đẹp văn hóa truyền thống, niềm tự hào dân tộc, tinh thần uống nước nhớ nguồn. Nếu có dịp về Hưng Yên, bạn đừng bỏ lỡ cơ hội tham gia những lễ hội đặc sắc này nhé.
Phố Hiến, Làng Nôm, Đền Chử Đồng Tử, Chùa Phúc Lâm dát vàng ấn tượng hay những làng nghề truyền thống như làng nghề tương bần, làng nghề hương xạ cao thôn,… đều là những điểm đến đẹp, mang nét bình dị, nhẹ nhàng mà bạn nên ghé thăm khi tới Hưng Yên.
Lễ hội Đền Cổ Loa là một trong những lễ hội truyền thống lâu đời và quan trọng của văn hóa Việt Nam. Sự kiện này không chỉ là dịp để tưởng nhớ công ơn của vị vua mà còn là cơ hội để cộng đồng cùng nhau gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống. Cùng BDATrip khám phá ngay lễ hội hấp dẫn này nhé!
