Múa xòe là một hoạt động văn hóa nghệ thuật đặc sắc, một điệu múa phổ biến trong cộng đồng người Thái ở Tây Bắc. Điệu múa này còn có tên khác trong tiếng Thái là “Xe khăm khen” . Múa xòe thể hiện sự đoàn kết thân thiện gắn bó và có tính tập thể dân chủ cao. Đây được coi là một trong những di sản văn hóa quý giá của người Thái và có sức sống bền vững trong nhân dân. Hãy cùng BDATrip tìm hiểu những nét đặc sắc trong nghệ thuật múa xòe truyền thống của người Thái tại Điện Biên nhé.
Từ xa xưa người Thái quan niệm rằng "Không xòe không tốt lúa, không xòe thóc cạn bồ". Múa xòe chính là biểu tượng tình yêu của dân tộc Thái, từ yêu cuộc sống lao động cần cù cho đến tình yêu đôi lứa, người Thái thường tổ chức múa xòe trong những lễ hội đầu xuân hay hội mùa và hội cưới. Cũng theo các chuyên gia, múa xòe rất đa dạng và có nhiều loại. Nếu nói về điệu múa xòe thì từ thời xa xưa ông bà tổ tiên đã đúc kết và cho rằng có 36 động tác xòe. Đến nay, do ảnh hưởng của nhiều yếu tố nên tùy theo từng địa phương, vùng miền, thể loại múa xòe đã và đang được các cấp, các ngành hết sức quan tâm, trở thành loại hình múa phổ biến trong những hoạt động cộng đồng. Tại tỉnh Điện Biên, qua nhiều nghiên cứu và khảo sát, thì loại hình nghệ thuật múa xòe được chọn lọc gồm 6 điệu múa phổ biến gồm: Điệu xòe Khăm khen, Đổn hôn, Phá xí, Nhôm khăn, Khắm khăn mơi lảu, Ỏm mọm tốp mư.
Cụ thể, điệu xòe “Khắm khen” là điệu xòe cơ bản nhất trong nghệ thuật dân vũ của dân tộc Thái. Nó được hình thành trong quá trình lao động từ thuở sơ khai, có ý nghĩa biểu trưng sự gắn kết cộng đồng. Mỗi khi có niềm vui thì cùng nhau nhảy múa hoặc khi gặp khó khăn hoạn nạn cũng vẫn nắm chặt tay nhau cùng chung sức vượt qua. Điệu xòe Đổn hôn tức là lúc người này tiến thì người kia lùi, phối hợp nhịp nhàng, uyển chuyển với nhau cùng trong một vòng tròn. Động tác múa này như muốn khẳng định, dù trời đất có thay đổi, cuộc sống có lúc gặp khó khăn trở ngại nhưng ý chí và tình thương của mọi người thì vẫn luôn sắt son bền chặt. Điệu xòe Phá xí thể hiện sự đoàn kết, gắn bó, đồng tâm của cộng đồng người Thái. Cho dù là bất cứ ai, dù có phải xa cách thì cũng luôn nghĩ về nhau, cùng nhau hướng về cội nguồn. Đạo cụ được sử dụng trong điệu múa xòe này có thể dùng quạt, nón hoặc khăn. Điệu xòe Nhôm khăn thể hiện sự nhịp nhàng, đều đặn, tất cả như một của một. Khăn luôn phải bằng nhau, không được cao hoặc thấp, đưa lên bằng vai xong rồi hạ xuống. Điệu múa tượng trưng cho sự đồng thuận giữa trời với đất, giữa các dân tộc với nhau. Cùng với những chiếc khăn Piêu, khăn thổ cẩm choàng trên cổ, những cô gái Thái đã thể hiện được niềm vui bờ bến qua các điệu múa mỗi khi bản làng có chuyện vui mừng. Điệu xòe Khắm khăn mơi lảu thể hiện nét văn hóa trong giao tiếp ứng xử của đồng bào dân tộc Thái. Điệu xòe “Ỏm lọm tốp mư” là điệu xòe kết thúc cuộc vui, nó thể hiện niềm hân hoan và sự bịn rịn lúc chia tay nhau.
Người Thái quan niệm rằng múa xòe thì phải vui, càng đông thì càng vui, càng vui thì cây cối mới đơm hoa kết trái, mùa màng bội thu. Sau những ngày lao động vất vả mệt nhọc trên ruộng nương, không khí rộn ràng của múa xòe làm người ta quên đi những mệt nhọc thường ngày. Họ cùng nhau cười vui để bớt sầu lo, để cùng nhau hòa mình trong những điệu xòe hoa.
Có thể nói, nghệ thuật múa xòe truyền thống của dân tộc Thái xuất phát từ trong lao động của cộng đồng người Thái nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa dân tộc. Sau những ngày lao động vất vả mệt nhọc, được hòa mình với những điệu múa xòe không chỉ giúp mỗi người tìm lại cảm giác thư thái và hứng khởi mà còn làm cho mối quan hệ giữa những người dân thêm gắn bó hơn, dễ gần nhau hơn. Từ đó trở đi, nghệ thuật xòe đã trở thành phương tiện giao tiếp, kết nối cộng đồng, trở thành biểu trưng cho sự đoàn kết và lối tư duy sáng tạo trong đời sống sinh hoạt thường ngày của người Thái. Là cầu nối giúp mọi người hiểu hơn về cuộc sống của con người Tây Bắc và góp phần làm giàu đẹp cho nghệ thuật múa dân gian Việt Nam. Trong những lễ hội hay ngày vui của bản làng, điệu xòe được diễn ra như lời chào, lời mời gọi du khách gần xa. Đó là tiếng lòng của bà con đã gửi gắm trong điệu múa quyến rũ giữa núi rừng Tây Bắc.
Khi đến du lịch Điện Biên, du khách không chỉ được ngắm cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ, trữ tình của non ngàn Tây Bắc mà còn được hòa mình trải nghiệm bản sắc văn hóa dân tộc Thái với những món ăn hấp dẫn, những vòng xòe ấm áp, mê hoặc như lời chào, lời mời gọi, níu bước chân du khách gần xa. Hãy tham khảo các tour du lịch Điện Biên hấp dẫn của chúng tôi và liên hệ ngay với BDATrip nhé. Với dịch vụ chuyên nghiệp, đội ngũ nhân viên tận tâm, chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn đặt xe, vé máy bay thuận tiện và giá tốt nhất, hỗ trợ xin cấp Vietnam visa cho khách nước ngoài và tìm những khách sạn chất lượng tốt nhất.
