Chùa Kiến Sơ là một điểm đến du lịch tâm linh nổi bật tại Thủ đô, thu hút nhiều du khách bởi kiến trúc cổ kính và không gian thanh bình nằm giữa làng Phù Đổng. Khi có dịp ghé thăm Hà Nội, bạn nhất định đừng bỏ lỡ cơ hội khám phá ngôi chùa này!
Nằm gần đền Phù Đổng, chùa Kiến Sơ tọa lạc trong quần thể di tích Phù Đổng, Gia Lâm. Đây là nơi khởi nguồn của Thiền phái Vô Ngôn Thông, được xây dựng vào thế kỷ IX bởi thiền sư Cảm Thành. Là một di tích lịch sử quốc gia, chùa Kiến Sơ là điểm đến không thể bỏ qua khi bạn du lịch Hà Nội, nơi các Phật tử và du khách đến chiêm bái, ngắm cảnh và tìm hiểu về lịch sử chùa cổ tại Hà Nội.
Nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 15 km về phía Đông Bắc, chùa Kiến Sơ có thể dễ dàng tiếp cận qua tuyến đường từ Hà Nội qua cầu Chương Dương, cầu Chui, cầu Đuống, rồi rẽ phải và đi men theo bờ sông Đuống khoảng 5 km là đến nơi.
Chùa Kiến Sơ với lịch sử lâu đời, chùa Kiến Sơ là một trong những nơi đầu tiên tiếp nhận Phật giáo từ trung tâm Luy Lâu ở Bắc Ninh. Vào năm 820, thiền sư Vô Ngôn Thông từ Quảng Châu đã đến đây, nhận thiền sư Cảm Thành làm đệ tử và quyết định ở lại để phát triển Thiền phái Vô Ngôn Thông tại Việt Nam. Chính sự hiện diện và phát triển của dòng thiền này đã biến chùa Kiến Sơ trở thành trung tâm Phật giáo cổ của khu vực, góp phần mở rộng và phát triển thiền phái trong vùng.
Vào năm 820, thiền sư Vô Ngôn Thông, một thiền sư danh tiếng từ Quảng Châu, Trung Quốc, đã đến Việt Nam. Khi đến chùa Kiến Sơ, ông được thiền sư Cảm Thành kính trọng và tôn làm thầy. Nhờ sự tôn kính và mời gọi chân thành từ thiền sư Cảm Thành, thiền sư Vô Ngôn Thông đã quyết định ở lại chùa và truyền bá Phật pháp tại đây. Chính từ thời điểm này, chùa Kiến Sơ không chỉ là một nơi tu hành mà còn trở thành trung tâm của Thiền phái Vô Ngôn Thông tại Việt Nam, góp phần phát triển và mở rộng dòng thiền này.
Trải qua hơn một thiên niên kỷ, chùa Kiến Sơ đã nhiều lần được trùng tu, bảo tồn nhằm duy trì vẻ đẹp cổ kính và giá trị văn hóa tâm linh. Mặc dù đã trải qua nhiều đợt tu bổ, chùa vẫn giữ được nét đẹp nguyên sơ, đặc trưng của một ngôi chùa cổ vùng đồng bằng Bắc Bộ. Kiến trúc của chùa mang đậm dấu ấn của thời kỳ phong kiến, với sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên và những chi tiết điêu khắc tỉ mỉ, tạo nên một không gian yên bình, tĩnh lặng, là nơi lý tưởng cho việc tu học và hành thiền.
Ngày nay, chùa Kiến Sơ không chỉ là một nơi tôn nghiêm dành cho các bậc tu hành mà còn trở thành điểm đến tâm linh thu hút đông đảo Phật tử và du khách thập phương. Những người tìm đến chùa không chỉ để chiêm bái mà còn để khám phá lịch sử, tìm hiểu về quá trình phát triển của Thiền phái Vô Ngôn Thông cũng như trải nghiệm không gian thanh tịnh, yên bình của ngôi chùa cổ này. Chùa Kiến Sơ thực sự là một kho tàng văn hóa, lịch sử, tôn giáo đáng trân trọng và bảo tồn trong lòng người dân Việt Nam.
Nổi bật với phong cách cổ kính, kiến trúc chùa Kiến Sơ mang đậm nét văn hóa Bắc Bộ. Điểm nhấn của chùa là cổng tam quan bề thế, xây dựng theo lối chồng diêm hai tầng, tạo cảm giác vững chãi. Ngôi chùa chính được thiết kế theo lối nội công ngoại quốc – một phong cách thường thấy trong các ngôi chùa cổ vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Ngôi chùa chính được xây dựng theo lối "nội công ngoại quốc" – một lối kiến trúc độc đáo thường thấy ở các ngôi chùa cổ tại đồng bằng Bắc Bộ, nơi không gian được bố trí theo hình chữ công ở bên trong và chữ quốc ở bên ngoài. Phong cách này không chỉ tạo nên sự tinh tế, hợp lý trong việc sắp xếp các không gian thiêng liêng mà còn thể hiện sự tôn nghiêm của chùa.
Một trong những điểm nhấn đặc biệt của chùa là chiếc khánh đá cổ, nằm ở phía trước tiền đường, bên góc trái. Chiếc khánh này đã tồn tại hơn 400 năm, mang theo dấu ấn của thời gian và lịch sử. Nó không chỉ là một hiện vật có giá trị về mặt nghệ thuật, mà còn là biểu tượng cho lòng thành kính của các thế hệ trước đối với chùa, góp phần làm tăng thêm giá trị tâm linh và văn hóa cho nơi này. Bước vào chùa Kiến Sơ, du khách không chỉ đến để chiêm bái mà còn có cơ hội khám phá và cảm nhận sự giao thoa giữa lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng dân tộc, thể hiện qua từng chi tiết nhỏ của ngôi chùa cổ kính này.
Một điểm đặc biệt khác là động Cửu Long với kiến trúc liên hoàn từ đất thó, gồm năm tòa động liên tiếp nhau. Bên trong động, hình ảnh các chư Phật, Bồ Tát, và các thần tướng được khắc hoạ sinh động, tượng trưng cho sự thịnh vượng của Phật giáo. Chùa còn sở hữu hệ thống tượng Phật cổ phong phú, bao gồm tượng Tam Thế có niên đại từ thế kỷ XVII. Tượng được bố trí thành bảy lớp, với các lớp tượng Phật A Di Đà, Quan Âm Nam Hải, và Cửu Long, mỗi lớp mang một giá trị tâm linh riêng biệt
Ở hai bên hông của động là động Tây Du Ký, tái hiện hành trình thỉnh kinh của thầy trò Đường Tăng, và động Tội, mô phỏng cảnh Mục Kiền Liên chứng kiến mẹ bị hành hạ dưới địa ngục. Ba tòa động chính có vòm được trang trí bởi mây và rồng quấn lấy nhau. Trên đám mây là hình ảnh các chư Phật, Bồ Tát, A Di Đà và các thần tướng nhà trời. Phần trung tâm của động bên trái là hình ảnh Ngài Đạt Ma với một chiếc hài trong tay, còn bên phải là Quán Âm quá hải ngự trên đầu rồng.
Chùa Kiến Sơ vẫn còn bảo tồn một hệ thống tượng Phật cổ vô cùng phong phú. Các tượng ở đây được sắp xếp thành 7 lớp, với bộ tượng Tam Thế Phật có niên đại từ thế kỷ XVII nằm ở phía trong cùng của chánh điện. Bộ Tam Thế này được chế tác từ đất thó và được phủ sơn son thếp vàng. Phía trước bộ Tam Thế là Phật điện, gồm 6 lớp tượng được bài trí từ cao xuống thấp. Lớp đầu tiên là tượng A Di Đà, tiếp theo là 5 pho tượng ở hàng thứ hai, hàng thứ ba là tượng Quan Âm Nam Hải, hàng thứ tư là tượng Đức Phật Thích Ca, lớp thứ năm là tượng Ngọc Hoàng, và cuối cùng là tòa Cửu Long. Trong khu vực Thượng điện, ngoài tượng Phật còn có tượng vua Lý Công Uẩn cùng mẫu thân, tượng Thiền sư Vô Ngôn Thông và tượng Lý Thái Tổ.
Để chuyến thăm quan và chiêm bái tại chùa Kiến Sơ diễn ra suôn sẻ, bạn có thể tham khảo một số kinh nghiệm sau đây:
Bài viết vừa mang đến cho bạn những thông tin về chùa Kiến Sơ, ngôi chùa cổ có lịch sử hơn 1.000 năm tại làng Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Với không gian tĩnh lặng và kiến trúc đặc sắc, ngôi chùa đã trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút nhiều du khách và Phật tử đến chiêm bái, tham quan. Nếu có dịp ghé thăm Thủ đô, bạn hãy dành thời gian khám phá ngôi chùa linh thiêng này!
Một số địa điểm du lịch Hà Nội:
