Trải qua nhiều biến cố của thời gian, Ô Quan Chưởng vẫn yên bình nằm giữa lòng thủ đô, là một minh chứng sống động cho sự tồn tại của Hoàng thành Thăng Long uy nghiêm ngày xưa. Cùng BDATrip khám phá những nét độc đáo và giá trị lịch sử mà địa danh mang lại.
Được xây dựng từ thời vua Lê Hiển Tông vào năm 1749, Ô Quan Chưởng nằm ở phía Đông của Hoàng thành Thăng Long, cách bến sông Hồng cổ xưa khoảng 80 mét. Ban đầu, Ô Quan Chưởng là một trong năm cửa ô của kinh thành Thăng Long và hiện nay là cửa ô duy nhất còn tồn tại, giữ lại những dấu ấn lịch sử và văn hóa của một thời kỳ vàng son. Tên gọi ban đầu của Ô Quan Chưởng là Đông Hà Môn, nghĩa là cửa Đông Hà, do nằm trên địa phận phường Đông Hà ngày trước.
Qua nhiều thăng trầm của lịch sử, Ô Quan Chưởng vẫn giữ vững được hình dáng và kiến trúc ban đầu. Đã từng trải qua hai lần tu sửa lớn vào thời vua Gia Long thứ 3 (1804) và vua Gia Long thứ 16 (1817), cửa ô này đã chứng kiến và chịu đựng nhiều biến đổi và khắc nghiệt của thời gian. Trước đây, Ô Quan Chưởng là nơi tập trung buôn bán sầm uất với các mặt hàng như chiếu cói và nhiều sản phẩm từ vùng ven biển Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình. Người dân từ các vùng này thường sử dụng đường sông để mang sản vật đến kinh thành, tạo nên một khung cảnh nhộn nhịp và phồn hoa.
Tên gọi Ô Quan Chưởng được gắn liền với công lao và sự hy sinh anh hùng của viên quan Chưởng Cơ. Ông đã chiến đấu quyết liệt chống lại quân Pháp cho đến giây phút cuối cùng khi quân đội này tấn công Hà Nội vào ngày 20 tháng 11 năm 1873. Theo sử sách, sau khi chiếm được Hà Nội, thực dân Pháp đã phá hủy hầu hết các cửa ô, con đề và cả thành cổ Hà Nội nhằm mở rộng thành phố. Tuy nhiên, nhờ vào sự đấu tranh quyết liệt của dân chúng và cai tổng Đồng Xuân Đào Đăng Chiểu, Ô Quan Chưởng đã được bảo vệ và tồn tại đến ngày nay.
Địa chỉ: Ngã tư Hàng Chiếu – Đào Duy Từ, phía bắc Hồ Hoàn Kiếm.
Ô Quan Chưởng, nằm yên bình giữa lòng thủ đô Hà Nội, là cửa ô duy nhất còn tồn tại cho đến ngày nay, gợi nhắc về một thời kỳ vàng son và uy nghiêm của Hoàng Thành Thăng Long. Đây không chỉ là một kiến trúc cổ kính mà còn là biểu tượng lịch sử, là "vị chứng nhân" lặng lẽ chứng kiến những biến đổi qua từng giai đoạn của thủ đô. Ô Quan Chưởng đã từng bảo vệ và chào đón người dân Thăng Long, mang trong mình biết bao câu chuyện lịch sử từ những năm tháng đấu tranh gian khổ đến thời kỳ đổi mới hiện đại. Được xây dựng từ thế kỷ 18, cửa ô này không chỉ ghi dấu ấn với người dân và du khách bởi vẻ đẹp cổ kính mà còn là nơi lưu giữ ký ức và tinh thần dân tộc, là biểu tượng của sức mạnh và lòng kiên trung của người Việt Nam qua từng thời kỳ lịch sử. Địa điểm này gắn liền với những cuộc kháng chiến anh hùng và giữ nguyên nét cổ kính giữa lòng phố cổ Hà Nội. Đây là điểm đến không thể bỏ qua khi khám phá phố cổ Hà Nội.
Có nhiều cách để bạn có thể dễ dàng đến tham quan và khám phá Ô Quan Chưởng. Bạn có thể lựa chọn di chuyển bằng nhiều phương tiện như xe máy, ô tô, taxi, hoặc xe bus tùy theo sở thích và điều kiện của mình.
Nhiều du khách thường chọn xe máy làm "bạn đồng hành" trong suốt hành trình khám phá Hà Nội. Với chỉ khoảng 120.000 VNĐ, bạn có thể thuê một chiếc xe máy để tự do vi vu khám phá khắp các ngõ ngách của thủ đô. Xe máy là phương tiện phù hợp nhất vì đường phố Hà Nội tương đối đông đúc và chật hẹp, di chuyển bằng xe máy sẽ thuận tiện và nhanh chóng hơn.
Nếu bạn chọn xe máy để đi đến Ô Quan Chưởng, có thể tham khảo lộ trình mà BDATrip gợi ý như sau: từ Cầu Giấy – Kim Mã – Nguyễn Thái Học – Điện Biên Phủ - Hàng Khay – Trần Quang Khải – Ô Quan Chưởng.
Nếu bạn ngại cái nóng oi ả đặc trưng của Hà Nội hoặc không quen thuộc với đường xá, taxi sẽ là lựa chọn tuyệt vời để chuyến đi của bạn thêm dễ dàng và tiện lợi. Hiện nay, Hà Nội có nhiều hãng taxi đang hoạt động như taxi Mai Linh, taxi Thăng Long, taxi Nội Bài, taxi Sao Hà Nội, taxi Vạn Xuân, và nhiều hãng khác. Bạn có thể gọi taxi qua số điện thoại của hãng hoặc đặt xe qua các ứng dụng (tùy hãng cung cấp).
Ngoài ra, Hà Nội cũng có các tuyến xe bus đi đến Ô Quan Chưởng. Nếu bạn có nhiều thời gian và muốn trải nghiệm cảm giác ngồi trên xe bus ngắm nhìn cảnh phố phường Hà Nội tấp nập trước khi đến đích, xe bus là phương tiện hoàn hảo. Di chuyển bằng xe bus không chỉ giúp bạn tiết kiệm chi phí mà còn mang lại trải nghiệm thú vị khi ngắm nhìn nhịp sống hàng ngày của người dân thủ đô.
Được thiết kế theo kiểu vọng lâu hai tầng, kiến trúc của Ô Quan Chưởng tạo ấn tượng mạnh mẽ với cổng chính rộng gần 3 mét cùng hai cổng phụ cân xứng. Toàn bộ cấu trúc được xây dựng từ gạch lớn, tương tự loại gạch ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Ô Quan Chưởng phía dưới có 3 cổng vòm. Cửa chính ở giữa cao 3 mét và rộng gần 3 mét, tạo nên một lối vào rộng rãi và ấn tượng. Hai cửa phụ hai bên mỗi cửa rộng 1,65 mét và cao 2,5 mét, giúp tạo nên sự cân đối và hài hòa cho toàn bộ cấu trúc. Tầng trên của Ô Quan Chưởng là vọng lâu với 4 mái với các họa tiết lục lăng, tứ giác hoặc hoa thị, tạo nên một không gian thanh bình và trang nghiêm.
Lối dẫn lên vọng lâu được xây dựng ở hai bên phía ngoài cổng phụ, giúp cho việc di chuyển lên tầng trên trở nên dễ dàng. Toàn bộ cửa ô có chiều rộng 20 mét và chiều dài 7 mét, được xây dựng bằng đá và gạch vồ loại lớn, tương tự loại gạch được sử dụng để xây tường ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Phía trên cửa chính được đắp nổi ba chữ Hán "Đông Hà Môn" bằng những mảnh sứ xanh, tạo nên một điểm nhấn độc đáo và mang đậm giá trị văn hóa, lịch sử.
Ô Quan Chưởng không chỉ là một công trình kiến trúc cổ kính mà còn là biểu tượng của sự bền vững và kiên cường qua bao thăng trầm của thời gian. Mỗi chi tiết kiến trúc của Ô Quan Chưởng đều chứa đựng một phần câu chuyện lịch sử, từ những họa tiết trang trí đến cách bố trí các cửa vòm và vọng lâu. Những viên gạch, tảng đá xây dựng Ô Quan Chưởng đã chứng kiến biết bao biến đổi của Hà Nội, từ thời kỳ phong kiến đến hiện đại.
Phía trên tường trái cửa chính của Ô Quan Chưởng là một tấm bia đá có kích thước khoảng 0,8 mét, trên đó khắc lệnh cấm người canh gác cửa ô không được sách nhiễu hay làm khó dân chúng mỗi khi qua lại. Tấm bia này được đặt lên theo lệnh của Tổng đốc Hoàng Diệu và Tuần phủ Hoàng Văn Xứng vào năm 1881.
Tấm bia đá này không chỉ là một hiện vật lịch sử quan trọng mà còn là minh chứng rõ ràng cho tấm lòng yêu nước, thương dân và sự thấu hiểu của vị Tổng đốc Hoàng Diệu đối với dân chúng. Lệnh cấm này cho thấy sự quan tâm sâu sắc của các vị quan lại thời bấy giờ đến cuộc sống và quyền lợi của người dân, bảo đảm họ có thể di chuyển và buôn bán một cách thuận lợi mà không bị làm khó dễ.
Tổng đốc Hoàng Diệu, người đã nổi tiếng với lòng trung kiên và yêu nước, cùng với Tuần phủ Hoàng Văn Xứng, đã thể hiện sự nghiêm minh trong việc quản lý và bảo vệ dân chúng thông qua việc đặt tấm bia này. Lệnh cấm này không chỉ có ý nghĩa về mặt hành chính mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc, phản ánh sự chăm lo của các quan chức thời đó đối với cuộc sống hàng ngày của người dân.
Tấm bia đá với những dòng chữ khắc rõ ràng, bền vững qua thời gian, vẫn còn tồn tại đến ngày nay, nhắc nhở thế hệ sau về sự công minh và nhân ái của các vị quan lại xưa. Nó cũng là một phần không thể thiếu trong tổng thể kiến trúc và lịch sử của Ô Quan Chưởng, góp phần làm nên giá trị văn hóa, lịch sử đặc biệt của công trình này.
Khi đến tham quan Ô Quan Chưởng, du khách có thể dừng chân chiêm ngưỡng tấm bia đá này và cảm nhận được phần nào tấm lòng yêu dân của Tổng đốc Hoàng Diệu. Đây là một điểm nhấn đặc biệt, giúp người xem hiểu thêm về bối cảnh lịch sử và giá trị nhân văn mà Ô Quan Chưởng mang lại. Tấm bia đá không chỉ là một chứng nhân lịch sử mà còn là biểu tượng của sự công bằng và lòng nhân ái, khẳng định sự tồn tại của một thời kỳ mà quyền lợi của dân chúng được bảo vệ và tôn trọng.
Kết hợp tham quan Ô Quan Chưởng cùng các địa điểm lân cận như Hồ Hoàn Kiếm, Chợ Đồng Xuân, và phố đi bộ Hà Nội sẽ giúp chuyến đi của bạn thêm phong phú. Đừng quên ghé thăm phố cổ Hội An, nơi mang đậm dấu ấn văn hóa đặc trưng của Việt Nam.
Chợ Đồng Xuân là một trong những khu chợ lớn và nổi tiếng nhất ở Hà Nội, nơi bạn có thể tìm thấy mọi thứ từ quần áo, giày dép, đến các sản phẩm thủ công và đặc sản địa phương. Đây là điểm đến lý tưởng để bạn mua sắm những món quà lưu niệm đặc trưng của Hà Nội. Bạn cũng có thể ghé thăm các khu phố nổi tiếng như Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Bạc, nơi có nhiều cửa hàng bán đồ thủ công, đồng hồ, trang sức bạc và các loại ô mai đặc sản Hà Nội.
Nếu bạn muốn mua sắm, nên chọn thời gian vào buổi chiều để có thể thoải mái lựa chọn và trả giá. Buổi sáng thường là thời điểm các cửa hàng mới mở cửa, nếu bạn chỉ hỏi mà không mua, có thể khiến người bán không vui. Đây là một lưu ý nhỏ nhưng quan trọng để có trải nghiệm mua sắm vui vẻ và suôn sẻ.
Ngoài mua sắm, bạn có thể dạo chơi quanh Hồ Hoàn Kiếm, thăm Đền Bạch Mã - một trong những ngôi đền cổ nhất ở Hà Nội, hay tham quan Nhà cổ Mã Mây để tìm hiểu về kiến trúc và cách sống của người Hà Nội xưa. Phố đi bộ Hà Nội và Nhà hát lớn Hà Nội cũng là những điểm đến hấp dẫn với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú.
Kết hợp tham quan các địa điểm lân cận với Ô Quan Chưởng sẽ mang đến cho bạn một cái nhìn toàn diện về văn hóa và lịch sử của Hà Nội, giúp chuyến đi của bạn trở nên phong phú và đáng nhớ hơn. Mỗi địa điểm đều có những câu chuyện và giá trị riêng, góp phần tạo nên bức tranh tổng thể về một Hà Nội vừa hiện đại vừa giàu truyền thống.
Một số địa điểm du lịch hấp dẫn tại Hà Nội:
Khám phá phố cổ Hà Nội trong một ngày đầy thú vị, từ chợ Đồng Xuân sầm uất đến Nhà thờ Lớn cổ kính. Hành trình này sẽ dẫn bạn qua những con phố nhỏ xinh, nếm thử ẩm thực đặc sắc và khám phá nét đẹp văn hóa truyền thống nơi đây.
Ngõ Chợ Gạo là một góc nhỏ đầy thú vị giữa lòng Hà Nội, nơi du khách có thể cảm nhận được nhịp sống đời thường của người dân thủ đô. Với những con hẻm nhỏ, hàng quán truyền thống và không khí nhộn nhịp, đây là điểm đến lý tưởng cho những ai muốn khám phá một Hà Nội khác biệt.
